Juni 2026
Perlefter & Vanochtend kwam er een brief...
Joseph Roth
'Momenteel schrijf ik over het leven van een Duitse burgerman tot 1928.' noteert Joseph Roth in een brief van 27 februari 1929 aan Stefan Zweig. Volgens deskundigen gaat het hier om Perlefter, een roman die Roth nooit zou voltooien. Het manuscript werd pas in de jaren zeventig, lang na de dood van Roth, ontdekt in de archieven van uitgeverij Kiepenheuer & Witsch.
Perlefter is het verhaal van de familie Perlefter, opgetekend door Naphtali Kroj, die ook in Roths Aardbeien (eveneens een onvoltooid werk) de verteller is. In een ironische stijl beschrijft Roth een familie uit de gegoede middenklasse die druk bezig is om zich staande te houden en waar mogelijk hogerop te komen in de roerige jaren twintig van de twintigste eeuw.
Perlefter wordt vergezeld door het korte verhaal Heute früh kam ein Brief... waarin Napthali Kroj opnieuw een hoofdrol heeft. Deze tekst bevond zich eveneens in het archief van de uigever. Hoewel beide verhalen niet zijn afgerond geven ze een boeiende inkijk in de wijze waarop Joseph Roth te werk ging.
'Het is spijtig dat Roth deze prozatekst nooit heeft voltooid. De bewaard gebleven manuscriptdelen tonen hem als een voortreffelijk satiricus van de Duitse maatschappij ten tijde van de Weimar-republiek. Alexander Perlefter is een burgerman en een parvenu, gierig, begerig en schijnheilig.' (Wilhelm von Sternburg, biograaf van Joseph Roth)
Persoonlijke noot: In dit eerste boek in een vertaling van mijn hand kwamen woord en beeld prachtig samen: op de kaft siert een portret van Joseph Roth dat ik in 2019 schilderde. Het brengt in één publicatie de twee onderwerpen van deze website bij elkaar!
Fragment:
"...uit eigen ervaring wist meneer Perlefter dat geluk, en in het bijzonder liefdesgeluk, nooit zo overweldigend is dat men zijn kritische blik verliest. Het was daarentegen aannemelijk dat tegenspoed mensen onkritisch maakt en blind voor de mankementen van goederen die toch al bedoeld zijn om in de aarde te verrotten. Welke nabestaanden zouden het over hun hart kunnen verkrijgen om te besparen op het laatste wat een dierbare overledene nog nodig had? Waarschijnlijk deden de handelaren in grafkisten goede zaken, en de statistieken van de laatste jaren lieten zien dat er meer sterfgevallen dan verlovingen waren. En Perlefter begon een handel in grafkisten. De meubelmaker waarmee de weduwe trouwde, begon van slecht vurenhout eiken grafkisten te maken. Perlefter zag zich eindelijk verlost van zijn vrijwillig aangenomen verplichting om de naaister te ondersteunen, omdat hij haar man immers werk verschafte. Zo zie je dat ook de dood vruchtbare ideeën oplevert."
Uit enkele recensies:
Literair Nederland: Met Perlefter heeft Joseph Roth – in onvolledige vorm, een weemoedig en licht spottend beeld van de verloren wereld van zijn jeugd gegeven.
Boekhandel Douwes: "Perlefter" is een must-read voor liefhebbers van literatuur die de diepere lagen van menselijke ervaring en de sociale dynamiek van een vervlogen tijdperk willen begrijpen. Ontdek de rijkdom van Roths schrijfstijl en laat je betoveren door de verhalen die zijn leven en zijn tijd weerspiegelen.
Enno Nuy: In dit korte fragment toont Roth zijn fabelachtig vermogen om verhalen te vertellen. Met zijn taal en magische schildering van talloze karakters zuigt hij je zijn pagina’s in.